Kazimierz Kelles-Krauz

Socjolog, filozof, publicysta, pedagog
22.03.1872 24.06.1905 Szczebrzeszyn

Biografia

Kazimierz Kelles-Krauz, baron szlachetnego rodu z Inflant, urodził się 22 marca 1872 roku w Szczebrzeszynie. Syn Michała Wilhelma Eleharda i Matyldy Daniewskiej, siostrzenicy Piotra Wysockiego, od najmłodszych lat był wpływany przez idee socjalistyczne. Po śmierci matki w 1883 roku wchodzi w życie ojca, który miał pięcioro dzieci do wychowania.

W Radomiu uczęszczał do gimnazjum, gdzie w tajnym kółku „Aryele” (znane jako Malczewianie) rozwijał umysł oraz działalność społeczną. Jego debiutanckie wiersze publikowane były m.in. w „Gazecie Radomskiej”. Działaczka wśród chłopskiej młodzieży, w latach letnich odbywał socjalistyczną agitację na wsi.

W 1892 r. wyjechał do Paryża, gdzry pracował w Bibliotece Narodowej i studiował na Sorbonie. Tam poznał się z międzynarodową emigracją socjalistyczną oraz współmieszkał z Janem Lorentowiczem. W 1893 r. został członkiem Międzynarodowego Instytutu Socjologicznego, a w 1894 r. wygłosił na I Kongresie Socjologicznym referat o kryzysie historycznym - przełomowe prawo retrospekcji przewrotowej.

W latach 1895-1896 działał w Związku Zagranicznych Socjalistów Polskich (ZZSP), pełniąc funkcje sekretarza komisji chłopskiej i pracownika sekcji paryskiej. Jako redaktor „Bulletin Officiel du Parti Socialiste Polonais” oraz współpracownik „Przedświtu”, współtworzył polską i międzynarodową prasę socjalistyczną. W 1896 r. ukończył studia na École libre des sciences politiques, a w 1897 r. objął stanowisko docenta w Collège libre des sciences sociales.

W 1901 r. uzyskał doktorat nauk społecznych z Uniwersytetu Nowego w Brukseli, a następnie osiedlił się w Wiedniu. Tam wstąpił na prawo na lokalnym uniwersytecie, prowadził liczne wykłady i był przewodniczącym Towarzystwa Uniwersytetu Ludowego im. Adama Mickiewicza. W ostatnich latach życia współpracował m.in. z Józefem Piłsudskim oraz pełnił funkcję sekretarza i wykładowcy Wysokich Kursów Wakacyjnych w Zakopanem.

Mimo osłabionego zdrowia i intensywnej pracy, nie zdołał długo przetrwać. Zmarł 24 czerwca 1905 r. w Pernitz (Austria), tuż przed kończeniem studiów prawniczych. Zarządzeniem prezydenta Ignacego Mościckiego w 1930 r. został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Niepodległości za pracę w dziele odzyskania niepodległości.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Wygłoszenie w 1894 r. referatu o kryzysie historycznym na I Międzynarodowym Kongresie Socjologicznym - formuła przewrotu historycznego
Uzyskanie doktoratu nauk społecznych na Uniwersytecie Nowym w Brukseli w 1901 r.
Redakcja „Bulletin Officiel du Parti Socialiste Polonais” oraz współpraca z „Przedświtem”
Tworzenie koncepcji marksistowskiej socjologii, łącząc marksyzm z neokantyzmem i pozytywizmem
Praca jako przewodniczący Towarzystwa Uniwersytetu Ludowego im. Adama Mickiewicza we Wiedniu

Ciekawostki

Jego tajne kółko w gimnazjum w Radomiu nazywano „Malczewianami” - na cześć Franciszka Malczewskiego, który udostępnił im swoje mieszkanie.
Psychozy historyczne omówił w latach 90. XIX w Paryżu, mieszkając w XIII dzielnicy przy rue de la Glacière Nr 20.
Jego córka Janina (1898-1975) była starszym kustoszem Biblioteki PAN im. Ossolińskich we Wrocławiu.

Udostępnij